|
Kütüphane Yönergesi
Fotokopi
lib@ibu.edu.tr
|
ABANT İZZET BAYSAL
ÜNİVERSİTESİ KÜTÜPHANESİ YÖNERGESİ
Amaç
Madde 1 – Bu yönerge A.İ.B.Ü. Kütüphanelerinin yönetim ve
çalışma esaslarını belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.
Kapsam
Madde 2 – Bu yönerge A.İ.B.Ü. Merkez Kütüphanesi ile Merkez
Kütüphaneye bağlı şube kütüphanelerinin işleyişini ve diğer eğitim-öğretim
birimleriyle koordinasyonunu düzenler.
Tanımlar
Madde 3 – Bu yönergede geçen terimlerden :
a) “A.İ.B.Ü.” Abant İzzet Baysal Üniversitesini,
b) “Kütüphane” Abant İzzet Baysal Üniversitesi Merkez Kütüphane ile
diğer kampüslerdeki şube kütüphanelerini,
c) “Daire Başkanlığı”A.İ.B.Ü. Kütüphane ve Dokümantasyon Daire
Başkanlığını,
d) “Birim” A.İ.B.Ü.’ne bağlı fakülte, yüksekokul,enstitü ve diğer
eğitim-öğretim birimlerini, ifade eder.
Örgütlenme ve Yönetim
Madde 4 – Merkez Kütüphane ile Merkez Kütüphaneye bağlı şube
kütüphanelerinin koordinasyonu, yönetimi, denetimi ve hizmetleri Daire
Başkanlığı tarafından yürütülür.Bu kütüphanelerin personel ve
hizmetlerinin yönetimi ve denetimi ilgili birim sorumlusu veya yardımcısı
tarafından Daire Başkanlığının istek ve önerileri dikkate alınarak
yapılır.
Daire Başkanının Nitelikleri, Görev ve Yetkileri
Madde 5 – a) Başkan Kütüphanecilik eğitimi görmüş, konusunda
tecrübeli kişiler arasından atanır. Lisanüstü eğitim görmüş olması ; iyi
derecede yabancı dil ve meslekî-teknolojik gelişmeler konusundaki bilgisi
tercih nedenidir.
b) Kütüphane hizmetlerinin geliştirilerek sürdürülmesi için bütçeyi ve
yeterli kadroyu belirleyerek Rektörlüğe önerir. İş bölümü, hizmetiçi
eğitim, yönetim ve denetim, teknolojik gelişmelerin izlenmesi ve
uygulanması görevlerini yerine getirir.
c) Kütüphanelerde teknik ve okuyucu hizmetlerinin standardizasyonunu
sağlar.
d)Kütüphanecilik, bilgisayar ve iletişim teknojileri alanlarındaki
gelişmeleri izleyerek kütüphane hizmetlerine uygulanması için çalışmalar
yapar.
e) Kütüphane faaliyetleri ile ilgili aylık, üç aylık ve yıllık raporları
Rektörlüğe sunar.
Kütüphane Hizmetleri :
Madde 6 – a) Teknik Hizmetler : Üniversitede verilen eğitim,
öğretim ve araştırma faaliyetlerini destekleyen tüm araç, gereç ve
yayınların Daire Başkanlığınca sağlanmasından, kullanıcılara sunulacak
duruma getirilmesine kadar yapılan işlerin tamamıdır. Bu hizmetler uzman
kütüphaneciler tarafından yürütülür.
1 – Sağlama : Üniversitenin eğitim, öğretim ve araştırma
faaliyetlerini destekleyecek basılı ve elektronik formlardaki yayınların
satın alma, abonelik, bağış ve değişim yoluyla sağlanmasıdır.
1.1 Birimlerden gelen istekler, öncelikle kütüphane OPAC kataloğu, sipariş
dizini ve kitaplara ilişkin bibliyografik bilgilerin erişildiği
CD-ROM’lardan taranır. Eksik bilgilerin tamamlanmasından sonra kitaplar
siparişe hazırlanır.
1.2 Kitap siparişlerinde öncelikle o yılın bütçesi gözönünde tutulur.
Bibliyografik bilgisi bulunamayan ve baskısı tükenmiş olan kitapların
siparişleri yapılamaz. Bunlara ilişkin bilgiler kitabı isteyen hocaya
bildirilir.
1.3 Kitap siparişlerinde yurtiçi ve yurtdışındaki aracı firmalar
kullanılır.
1.4 Sipariş edilen kitapların geriye dönmesi ile ilgili işlemler (kitabın
giriş işlemleri, fatura ve demirbaş işlemleri vb.)gerçekleştirilir. Ayrıca
siparişler ile ilgili oluşan her tür sorun firmalar ile yapılan
yazışmalarla çözümlenir. İşlemleri biten kitaplar, kataloglanmak üzere
Kataloglama Birimi’ne gönderilir.
1.5 Kitap siparişlerinin yanında bölümlerden gelen süreli yayın istekleri
de o yılın bütçesi gözönüne alınarak değerlendirilir. Abone olunan süreli
yayınların yeni gelen tüm sayıları düzenli işlenir ve oluşan sorunlar
çözümlenir. İşlemleri tamamlanmış süreli yayınlar Danışma Kaynakları ve
Süreli Yayınlar Salonunda hizmete sunulur.
1.6 Kitap ve süreli yayın dışında CD-ROM, disket ve elektronik ortamda
bulunan materyal’de sağlanmaktadır.
2.Hediye ve Değişim İşlemleri :
2.1 Bağış kitaplar ve süreli yayınlar ; satın alınan diğer kütüphane
materyali gibi koleksiyonun zenginleştirilmesine büyük katkıda bulunur.
2.2 Koleksiyon Geliştirme ve Bağış Politikası :
Kütüphane ; bağış yapılan materyali (kitap, dergi, CD-ROM vb.) koleksiyon
geliştirme politikasına uygun olarak seçer ve kabul eder. Koleksiyon
geliştirme politikası, üniversitenin eğitim, öğretim ve araştırma
gereksinimlerine uygun olarak saptanır. Gerektiğinde ilgili uzmanlara
danışılarak koleksiyona uygunluk temin edilir.
2.3 Kütüphane ; bağışlanan materyalin koleksiyona ilave edilip
edilemeyeceğine, nereye yerleştirileceğine ve nasıl ulaşılabileceğine
karar verme hakkına sahiptir. Genel olarak koleksiyon geliştirme
politikası ; koleksiyonu geliştirme, yenileme ve genişletme (yeni alanlara
yönelik) olarak özetlenebilir.
2.4 Koleksiyona dahil edilemeyen materyal bağış yapan kişiye iade
edilebilir, diğer kütüphanelere bağış olarak gönderilebilir.
2.5 Kütüphane politikasına uygun olan materyal demirbaş numarası alıp
diğer materyal gibi koleksiyona eklenir ve hizmete girer. Bağış yapan kişi
ve kuruluşlara üniversite adına teşekkür mektubu yazılır ve bağışlanan
materyal listesi ile birlikte gönderilir.
2.6 Materyalin seçiminde dikkat edilecek noktalar ise ;
- Koleksiyona ilk kez giriyor olması,
- Temel bilimler, tıp ve teknik alanlardaki materyalin son beş yıl içinde
basılmış olması,
- Sosyal bilimler alanındaki kitaplar için daha esnek davranılmaktadır.
-Süreli yayınların gelişinde süreklilik sağlanıyor olması, eksik yıl ve
sayıların tamamlanabilmesi gerekmektedir.
- Bağışlanmak istenen gazeteler, fotokopi kitaplar, eski yıllara ait
düzensiz dergiler ve yıpranmış materyal koleksiyona dahil edilemez.
3. Kataloglama ve Sınıflama : Kütüphanelere sağlanan tüm
materyali çağdaş kataloglama ve sınıflama sistemlerine göre düzenlemek ve
kullanıcıların yararlanmasına sunmaktır. Kataloglama ve sınıflama
işlemleri uzman kütüphaneciler eliyle gerçekleştirilir.
3.1 Üniversitede verilen eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetlerini
destekleyen materyalin seçimi ve sağlanmasından sonra bibliyografik
bilgileri DDC’ye göre sınıflandırılıp AACR2’ye göre kataloglanıp, MARC
formatında bilgisayar ortamına aktarılır.
3.2 Kataloglama ve sınıflama işlemleri bittikten sonra açık raf düzeninde
DDC sistemine göre yerleştirilir.
4. Ciltleme ve Onarım : Dergilerin ve yıpranan kitapların
onarımı ve ciltlenmesini sağlamaktır.
5. Yıpranmış Materyalin Ayıklanması : Fiziksel açıdan
kullanılamayacak biçimde yıpranmış materyalin belirli zamanlarda seçilerek
koleksiyondan çıkartılmasıdır. Bu tür materyal Ayniyat Talimatnamesinin
ilgili maddeleri gereğince belirlenen bir komisyonun kararıyla
koleksiyondan çıkartılır.
6. Sergi açılması : Üniversitemizde kitap sergisi açmak
isteyen yayınevleri, kütüphane tarafından hazırlanmış şartnameye göre
sergi açabilirler. Sergi açmak isteyen yayınevleri, Yönetim Kurulunca her
yıl belirlenen miktar karşılığında kitap bağışlamak zorundadır.
Madde 6 - b) Kullanıcı hizmetleri ; bilgi kaynaklarından ve
kütüphane hizmetlerinden kullanıcıların en etkili şekilde yararlanmalarını
sağlayan hizmetlerdir. Kullanıcı hizmetleri bu hizmetlerin verimli biçimde
yürütülmesini sağlayacak sayıda uzman kütüphaneci tarafından yürütülür.
1. Danışma hizmetleri ; bilgi kaynaklarının ve kütüphane hizmetlerinin
üniversite içinde ve dışında tanıtılmasıdır. Kütüphane materyalinin
kullanımına yardımcı olmak, kullanıcılara yayın tarama hizmeti sunmak,
yeni çıkan yayınları duyurmak ve enformasyon hizmetlerini yürütmektir.
2. Ödünç Verme Hizmetleri ; kütüphane koleksiyonunun kütüphane içi ve dışı
dolaşımını sağlamak ve denetlemektir.
3. Gör-İşit Hizmetleri ; eğitim, öğretim ve araştırmayı destekleyecek
gör-işit araç ve gereçlerini seçmek, çoğaltmak, belli bir düzen içinde
hizmete sunmak ve bakımını yapmaktır. Ayrıca olanaklar ölçüsünde müzik
kütüphaneleri kurmak ve kabinlerde kulaklıklarla öğrencilerin CD, kaset
dinlemelerini sağlamak ve bilimsel film, slayt ve bilgisayar programları
göstermektir.
4. Kütüphaneler arası ödünç verme ve işbirliği ; kütüphane kullanıcısına
araştırma ve eğitim çalışmaları için gerekli olan ancak kütüphanede
bulunamayan kitap vb. materyali diğer kütüphanelerden (gerekirse
yurtdışından) sağlamak ve bu iş için gerekli olanakları hazırlamaktır.
Kütüphaneler arası ödünç verme (ILL) ile ilgili kurallar Daire
Başkanlığınca ayrıca hazırlanır ve Üniversite Yönetim Kurulunca
onaylandıktan sonra uygulamaya konulur.
4. Kütüphaneler arası Ödünç Kitap/Fotokopi Almada Uygulanan
Kurallar ;
4.1 Bu hizmet üniversite kütüphaneleri arasında Üniversite Kütüphane ve
Dokümantasyon Daire Başkanları toplantısında alınan karar gereğince
yapılır. ILL (Inter Library Loan) hizmetinden üniversitelerde görevli
akademik personel yararlanabilmektedir.
4.2 ILL hizmetinden yararlanmak isteyen araştırmacılar bağlı bulundukları
üniversite kütüphanesinden alacakları onaylanmış “Kütüphaneler arası Ödünç
Kitap/Fotokopi İstek Formu” ile kütüphanemize başvurabilirler.
4.3 Kitap kaybolduğunda (posta veya kargodaki kaybolmalar da dahildir)
veya parası ödenmediği takdirde, “Kütüphaneler arası Ödünç Kitap/Fotokopi
İstek Formu”nda imzası bulunan yetkili kişi, kütüphaneye karşı sorumlu
olacaktır. Buna karşın ödünç alınan materyali geciktiren veya kaybeden
kullanıcıya materyalin alındığı kütüphanenin belirlediği cezalar
uygulanır.
4.4 “Kütüphaneler arası Ödünç Kitap/Fotokopi İstek Formu”yla, kitap
isteğinde bulunan Kütüphaneye (gidiş-geliş süresi dahil) şehir içi 15 gün,
şehir dışı 30 gün süreyle (en fazla 3 adet) kitap gönderilir. Başka bir
kullanıcı tarafından istenmediği takdirde, ödünç alınan kitaplar en fazla
iki defa uzatılır. Uzatma işlemi yapılabilmesi için, tekrar yeni bir form
gelmesi gereklidir.
4.5 “Kütüphaneler arası Ödünç Kitap/Fotokopi İstek Formu”yla istenen
kütüphane malzemesi, isteyen kütüphaneye ödemeli posta ile gönderilir.
4.6 Kullanıcının adı ve soyadının okunaklı, ayrıca mutlaka imzasının
bulunması
gereklidir.
4.7 Yetkili kütüphanecinin adı, soyadı okunaklı olup, imzası ve kurumunun
damgasının mutlaka olması gereklidir. Aksi takdirde kitap gönderilmez.
4.8 Gecikme cezaları ve kitap kaybıyla ilgili yönetmelik değişikliklerini
kullanıcı kütüphaneye başvurmakla kabul etmiş sayılır.
4.9 Form, istek tarihinden itibaren bir hafta için geçerlidir.
5. Eğitim hizmetleri ; gerekli olduğu hallerde
kütüphanecilik eğitimini gören öğrencilere uygulama ve staj programları,
kütüphane personeline hizmet içi eğitim ve kütüphane kaynak ve
hizmetlerinin verimli kullanılmasını sağlamak için öğrenciler ve öğretim
elemanlarına yönelik kullanıcı eğitimi programları düzenlemektir.
Kütüphaneden Yararlanma
Madde 8– a) Üyelik Koşulları :
I. Üniversitenin akademik ve idari personeli, emekli akademik personeli,
öğrencileri ile üniversite dışından gelen araştırmacılar kütüphaneden
yararlanabilirler.
II. Üniversitenin akademik ve idari personeli, emekli akademik personeli
ve öğrenciler kütüphaneye üye olabilirler.
III. Öğrenciler her sömestr başında üyeliklerini yenilemek zorundadır.
Üyelik yenileme işlemleri için ders alma formu, öğrenci kimliği ve
kütüphane kartı gereklidir.
IV. Kütüphane kartını kaybeden üyeler kütüphaneden tekrar kart
çıkarttırabilirler.
V. Üniversiteden ayrılan kütüphane üyeleri kütüphane kartlarını teslim
etmek zorundadır.
VI. Üniversite dışından gelen araştırmacılar kütüphane kaynaklarını
yalnızca kütüphanede kullanabilirler.
b) Güvenlik Sistemi : Kütüphaneden yararlanan kullanıcılar çıkarken
elektronik güvenlik sistemi içerisinden kurallara uygun olarak geçmek,
gerekli durumlarda ellerindeki çanta ve yayınları kütüphane görevlisine
göstermekle yükümlüdürler. İzinsiz olarak materyal çıkarmaya teşebbüs
edenler için gerekli tedbirler alınarak yasal yollara başvurulur.
Ödünç Verme
Madde 9 – a) A.İ.B.Ü. öğretim elemanları, personel ve
öğrencileri kütüphanelerden ödünç kitap alabilirler.
b) Üniversitelerarası işbirliğinin gereği olarak, diğer üniversitelerin
öğretim elemanlarına ancak kendi kütüphaneleri aracılığıyla ödünç kitap
verilebilir.
Ödünç Vermede Uygulanacak Kurallar
Madde 10 – a) Kütüphaneye üye olan akademik ve idari
personel ile emekli akademik personel 1 ay süre ile 5 kitap ödünç
alabilirler.
b) Öğrenciler 15 gün süre ile 3 kitap alabilirler.
c) Ödünç alınan kitap başkası tarafından rezerve edilmediyse kitabı
kütüphaneye getirerek aynı sürelerle iki defa uzatabilir. Üniversitemize
bağlı fakülte ve yüksekokullarda bulunan Akademisyenler ödünç aldıkları
kitapları telefonla uzatabilirler.
d) Ödünç verme süreleri gerektiğinde kütüphane yönetimi tarafından yeniden
düzenlenebilir.
e) Ödünç alma işlemleri için, üyeler mutlaka kütüphane kartları ile kimlik
kartlarını göstermek zorundadır.
f) Teknolojik gelişmelere bağlı olarak Daire Başkanlığı kütüphane kartı
uygulamasından vazgeçip sadece üniversite kimlik kartı ile ödünç verme
işlemi yapabilir.
g) Başka bir üyenin kütüphane kartını ve kimliğini göstererek kitap ödünç
alınması yasaktır.
h) Üzerinde süresi geçmiş kitap bulunanlara ödünç kitap verilmez.
ı) Kullanıcı üzerinde bulunan bir kitap “Kitap Ayırtma Fişi” doldurularak
ayırtılabilir. Ayırtılan kitap kullanıcıya bildirilen tarihten itibaren
bir hafta içinde alınmadığı takdirde ilk isteyen kullanıcıya verilir.
j) Kütüphane yönetimi acil olarak gerektiğinde ödünç alınan kitabı
kullanıcıdan geri isteyebilir.
k) Danışma kaynakları, süreli yayınlar, yüksek lisans ve doktora tezleri
ile elektronik ortamdaki eserler (materyalin eki olarak gelmiş CD-ROM veya
disketler hariç) dışındaki tüm kütüphane materyali ödünç alınabilir.
l) Kullanıcılar tarafından çok kullanılan kitaplar kullanıcıların isteği
veya kütüphane yönetiminin kararıyla rezerve kitaplar bölümüne konulur. Bu
kitaplar iki saat süreyle kütüphane içinde ödünç verilir. Başka bir
kullanıcı tarafından istenmezse süre iki saat daha uzatılabilir.
Geciktirilen her saat için belirlenen gecikme cezası uygulanır.
m) Öğrenciler mezuniyetlerinde ve kayıtlarının silinmesi durumunda
kütüphaneden ilişik kesme belgesi almak zorundadırlar. Bu öğrencilerin
isimleri ilgili birimlerce zaman geçmeden Daire Başkanlığına bildirilir.
Kütüphaneye borçlu olan öğrencilere ilişik kesme belgeleri verilmez. Bu
konuda Daire Başkanlığı ile Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı, Dekanlıklar,
Enstitü ve Yüksekokul Müdürlükleri ve diğer birimler arasında işbirliği
yapılır.
n) Üniversiteden emekli olan veya istifa nedeniyle ayrılan ya da
görevlendirme veya askerlikle bir süre üniversiteden uzaklaşan öğretim
elemanları ödünç aldıkları kitapları iade ederek kendi kütüphanesinden ve
Merkez Kütüphaneden ilişiği yoktur yazısı almak zorundadırlar. Personel
Daire Başkanlığı kütüphaneden ilişiği yoktur yazısı almayanların
işlemlerini yapamaz. Bu İşlemler Daire Başkanlığı ve Personel Dairesi
Başkanlığının işbirliği ile yürütülür.
o) Kullanıcı ödünç aldığı materyali iyi kullanmakla ve belirtilen iade
tarihinde geri vermekle yükümlüdür.
Gecikme Yaptırımları
Madde 11 – a) Ödünç alınan kitapların iadesi
geciktirildiğinde; geciktirilen her gün için makbuz karşılığı gecikme
ücreti alınır ve buradan sağlanan paralar kütüphane koleksiyonu ve
hizmetlerinin geliştirilmesinde kullanılır.
b) Cezalar her yıl Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
c) Ödünç alınan kitapların iadesi geciktirildiğinde, her kitap için günlük
belirlenen gecikme cezası alınır.
d) İade tarihi üzerinden bir ay geçtiği halde iade edilmeyen kitaplar için
kayıp işlemi uygulanır. Kullanıcı kitabı ve gecikme cezasını kütüphaneye
teslim etmedikçe yeniden kitap alamaz.
e) Halen baskıda olan ve kaybedilen Türkçe ve yabancı dilde kitaplar için
kullanıcılardan kitabın aynısını sağlaması istenir. Bu mümkün değilse,
kitabın piyasa fiyatı % 50 fazlasıyla ve kitabın teslim edildiği tarihe
kadar biriken gecikme ücretiyle birlikte alınır.
f) Kaybedilen Türkçe kitabın baskısı tükenmişse, 40 dolar karşılığı ceza
T.L. olarak alınır. O güne kadar geçen süredeki gecikme cezası da
alınır.(Merkez Bankasının belirlediği döviz kurları baz alınır.)
g) Kaybedilen yabancı dilde kitabın baskısı tükenmişse, 80 dolar karşılığı
ceza T.L. olarak alınır. O güne kadar geçen süredeki gecikme cezası da
alınır.(Merkez Bankasının belirlediği döviz kurları baz alınır.)
h)Kitapları herhangi bir şekilde tahrip eden kullanıcılar kitabın o günkü
piyasa değerinin iki katını ödemek zorundadır. Kitabı temin etse bile
kitabı temin edinceye kadar geçen sürede her gün için belirlenen gecikme
cezası alınır.
i) Kasıtlı olarak yayına zarar verdiği tespit edilen kullanıcılara ceza
işlemi dışında 2 ay süreyle ödünç yayın verilmez.
j) Süreli yayınları tahrip eden kullanıcılar süreli yayının o günkü piyasa
değerinin iki katını ödemek zorundadır. Süreli yayını temin etse bile
süreli yayını temin edinceye kadar geçen sürede her gün için belirlenen
gecikme cezası uygulanır.
k) Rezerve kitaplar için gecikme cezası kitap başına her saat için diğer
kitaplara uygulanan günlük ceza miktarının iki katıdır.
l) Rezerve kitapların kaybedilmesi durumunda diğer kitaplara uygulanan
kurallar uygulanır.
m)Gerekli durumlarda kurallar Kütüphane ve Dokümantasyon Daire
Başkanlığınca yeniden düzenlenebilir.
n) Bu ilkelere uymayanlar güçlük çıkaranlar, aldıkları materyali veya
kütüphane tesislerini tahrip edenler, kütüphaneden izinsiz materyal
çıkarmaya teşebbüs edenler, kütüphane çalışanlarının görev yapmalarını
engelleyenler, okuma salonlarında disiplini ve sükuneti bozanların
A.İ.B.Ü. kütüphanelerinden yararlanma hakları kaldırılabilir. Ayrıca
disiplin yönetmelikleri hükümleri saklıdır.
Yürürlük
Madde 12. Bu yönerge hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Madde 13. Bu yönerge hükümlerini A.İ.B.Ü. Rektörü yürütür.
Ana
Sayfa -
Kütüphanemiz -
Süreli Yayınlar ve
Tez Kataloğu - E-kaynaklar
- Katalog Tarama -
Bilgisayar Lab.
Personel -
Yeni Yayınlar - CD'li Kitap Listesi -
Görüş ve Öneriler
Tasarım:
Serkan Güçlü
|
İzzet Baysal
|
